Mag je AI gebruiken voor een subsidieaanvraag?
Ja. Geen enkel Nederlands cultuurfonds verbiedt AI-ondersteuning bij het schrijven van een subsidieaanvraag. De rode draad in het beleid dat er ligt: wees transparant over je gebruik, voer geen vertrouwelijke informatie in en blijf zelf eindverantwoordelijk voor de inhoud. AI is een hulpmiddel, geen vervanger van jouw inbreng.
AI-tools zoals ChatGPT, Claude of een gespecialiseerde dienst als CultuurFondsWijzer kun je zonder bezwaar inzetten om je aanvraag te structureren, te formuleren of te controleren. Fondsen beoordelen de inhoud en kwaliteit van je plan — niet de tool waarmee de tekst tot stand kwam.
De drie principes die in vrijwel elk beleidsstuk terugkomen: transparantie (wees open over het feit dat je AI hebt gebruikt), vertrouwelijkheid (voer geen gevoelige of persoonsgegevens van derden in die niet in een openbare aanvraag thuishoren) en eindverantwoordelijkheid (jij bent en blijft aanspreekbaar op wat er staat). Houd je daaraan, dan zit je goed.
Moet je vermelden dat je AI hebt gebruikt?
Steeds vaker wel. Het Fonds voor Cultuurparticipatie vraagt aanvragers expliciet om aan te geven óf en op welke manier zij AI hebben gebruikt. De lijn van wetenschapsfinancier NWO gaat verder: gebruik je AI als bron, dan hoort dat in je bronvermelding. Transparantie wordt de norm, geen uitzondering.
Een verplichting tot vermelding is (nog) niet bij alle fondsen geformaliseerd, maar de richting is duidelijk. Waar een fonds erom vraagt, geef je het netjes aan. Waar het (nog) niet expliciet wordt gevraagd, is een korte vermelding nooit een nadeel — het laat zien dat je verantwoord en open te werk gaat.
Onderaan deze pagina staat een kant-en-klare disclosure-zin die je kunt overnemen.
Wat is het standpunt van het Fonds voor Cultuurparticipatie?
Het Fonds voor Cultuurparticipatie staat AI-gebruik toe en laat het de beoordeling niet beïnvloeden, mits je het verantwoord inzet. Het fonds vraagt twee dingen: geef aan óf en hoe je AI gebruikte, en besef dat je als aanvrager altijd eindverantwoordelijk blijft voor de inhoud van je aanvraag.
Het Fonds voor Cultuurparticipatie is een van de weinige Nederlandse cultuurfondsen met een gepubliceerd standpunt over AI. De kern: AI mag, het heeft geen invloed op de beoordeling, zolang je het verantwoord gebruikt.
Het fonds formuleert het onder meer zo: “Geef duidelijk aan óf je AI hebt gebruikt en op welke manier” en “Als aanvrager ben je altijd eindverantwoordelijk voor de inhoud van je aanvraag.”
Bron: cultuurparticipatie.nl/beleid/uitleg-over-ai. Raadpleeg de fondspagina voor de actuele formulering.
Wat zijn de NWO-regels over AI in aanvragen?
NWO is een wetenschapsfinancier, geen cultuurfonds, maar heeft de meest uitgewerkte Nederlandse AI-lijn — en geldt daarom als toonaangevend richtsnoer. AI mag, mits verantwoord en transparant; gebruik je het als bron, dan hoort dat in de bronvermelding. Verborgen prompts zijn sinds maart 2026 verboden en beoordelaars mogen geen AI gebruiken.
Belangrijk om te benadrukken: de NWO-lijn is geen geldend cultuurfondsbeleid. NWO financiert wetenschappelijk onderzoek, niet kunst en cultuur. Maar omdat NWO als eerste een gedetailleerde lijn heeft uitgewerkt, wordt die in de praktijk vaak als toonaangevend richtsnoer gebruikt — een redelijke indicatie van waar het heen gaat, niet meer dan dat.
De NWO-uitgangspunten op een rij: AI-ondersteuning is toegestaan zolang het verantwoord en transparant gebeurt; gebruik je AI als bron van informatie, dan vermeld je dat in je bronvermelding; het verstoppen van verborgen instructies (‘prompt injection’) in een aanvraag om de beoordeling te beïnvloeden is sinds maart 2026 uitdrukkelijk verboden; en beoordelaars mogen aanvragen niet door AI laten beoordelen, vanwege vertrouwelijkheid en kwaliteit.
Wat vinden de cultuurfondsen zoals Fonds Podiumkunsten, Mondriaan en het Stimuleringsfonds?
Deze fondsen hebben in juni 2026 geen openbaar AI-beleid gepubliceerd. Dat betekent niet dat AI verboden is — het ontbreken van regels is geen verbod. In de praktijk geldt dezelfde algemene lijn: verantwoord, transparant en zelf eindverantwoordelijk. Raadpleeg altijd de actuele voorwaarden van het betreffende fonds.
Voor het Fonds Podiumkunsten, het Mondriaan Fonds, het Stimuleringsfonds Creatieve Industrie, het Letterenfonds en het Filmfonds was bij het schrijven van dit artikel geen specifiek, openbaar gemaakt standpunt over AI in aanvragen te vinden.
Het ontbreken van een expliciete regel is geen verbod. Tot een fonds anders aangeeft, is het verstandig dezelfde algemene principes aan te houden die elders wel zijn vastgelegd: gebruik AI verantwoord, wees transparant waar dat gevraagd of zinvol is, en blijf zelf verantwoordelijk voor de inhoud. Controleer vlak voor indienen de actuele voorwaarden van je fonds — beleid kan zijn bijgewerkt.
Verandert er iets door de Europese AI-wetgeving?
De Europese AI-Act introduceert vanaf 2 augustus 2026 transparantieverplichtingen (artikel 50). Die richten zich vooral op aanbieders van AI-systemen en op het herkenbaar maken van AI-gegenereerde content. Voor makers betekent het vooral dat transparantie over AI-gebruik steeds meer de norm wordt.
Artikel 50 van de EU AI-Act gaat over transparantie: gebruikers moeten kunnen weten wanneer zij met een AI-systeem te maken hebben en wanneer content door AI is gegenereerd of bewerkt. Deze verplichtingen gelden vanaf 2 augustus 2026.
De verplichtingen liggen primair bij de aanbieders van AI-systemen, niet bij jou als individuele maker. Direct iets veranderen aan hoe jij een aanvraag schrijft, doet de wet niet. Wel versterkt ze de bredere beweging: transparant zijn over AI-gebruik wordt de standaardverwachting in plaats van een vrijblijvende keuze.
Hoe gebruikt CultuurFondsWijzer AI — en hoe blijf jij eindverantwoordelijk?
CultuurFondsWijzer levert een concepttekst, geen kant-en-klare inzending. Jij controleert de tekst, past hem aan en dient hem zelf in. Elke gegenereerde tekst gaat door een tweede feitcheck (refusal-detectie) voordat je hem ontvangt. Bij je aanvraag kun je een meegeleverde disclosure-zin gebruiken om je AI-gebruik te melden.
CultuurFondsWijzer is bewust ontworpen rond de drie principes uit dit artikel. Wat je ontvangt is een concept: een gestructureerde, fondsspecifieke aanvraagtekst die je als basis gebruikt. Jij leest hem na, scherpt hem aan met jouw kennis van het project en dient hem zelf in bij het fonds. De verantwoordelijkheid blijft volledig bij jou.
Daarnaast doorloopt elke gegenereerde tekst een tweede, geautomatiseerde feitcheck voordat hij bij je terechtkomt (een refusal- en kwaliteitscontrole). Dat vangt veelvoorkomende fouten af, maar vervangt jouw eigen eindcontrole niet.
Wil je je AI-gebruik netjes melden bij het fonds, dan leveren we een disclosure-zin mee die je kunt overnemen — zie hieronder.
Welke zin kun je toevoegen om AI-gebruik te melden?
Houd het kort en eerlijk. Een bruikbare basiszin is: “Bij het opstellen van deze aanvraag heb ik gebruikgemaakt van AI-ondersteuning voor de structurering en formulering van de tekst. De inhoud, keuzes en eindverantwoordelijkheid zijn volledig van mijzelf; alle informatie is door mij gecontroleerd op juistheid.”
Plaats de zin op een logische plek, bijvoorbeeld bij een toelichting of in een colofon van je aanvraag. Pas hem aan op jouw situatie — laat de verwijzing naar een specifieke tool weg als die niet relevant is. De volledige basisversie:
“Bij het opstellen van deze aanvraag heb ik gebruikgemaakt van AI-ondersteuning (CultuurFondsWijzer) voor de structurering en formulering van de tekst. De inhoud, keuzes en eindverantwoordelijkheid zijn volledig van mijzelf; alle informatie is door mij gecontroleerd op juistheid.”
